स्लॅब आणि टेरेस वॉटरप्रूफिंग: घरमालकांकडून होणाऱ्या ३ मोठ्या चुका आणि माझ्या ३ प्रत्यक्ष साईट्सचा डोळे उघडणारा अनुभव!
नमस्कार मित्रांनो,
मी सौरभ बाळसाहेब गरुड.
नवीन घर बांधताना आपण लाखो रुपये खर्च करतो—हॉलमध्ये महागडी टाईल्स लावतो, भिंतींवर लक्झरी पेंट्स करतो आणि बेडरूममध्ये भारी वॉर्डरोब उभे करतो. पण पहिल्याच किंवा दुसऱ्या पावसाळ्यात जेव्हा स्लॅबमधून पाण्याचे थेंब टपकायला लागतात, सिलिंगचे पेंट पापड्यांसारखे गळू लागते, किंवा भिंतींच्या पाठीमागून फर्निचरला बुरशी लागते... तेव्हा घरमालकाचे अक्षरशः डोके फिरते!
नुकताच मी अशाच काही प्रत्यक्ष साईट्सवर वॉटरप्रूफिंगचे लिकेज काढायला गेलो होतो. तिथे क्लायंटसमोर टाईल्स फोडल्यावर जे दृश्य दिसले, त्यावरून मला समजले की वॉटरप्रूफिंगच्या नावाखाली लोकांची कशी फसवणूक होते आणि घरमालकांकडून कोणत्या ३ मोठ्या चुका घडतात.
आज एका सिव्हिल इंजिनिअरच्या नजरेतून याच ३ चुका आणि माझ्या प्रत्यक्ष साईटवरील अनुभव समजून घेऊया!
चूक १: टेरेसवर फक्त एकच पातळ लेयर देणे आणि वॉटरप्रूफिंग पेंटवर आंधळा विश्वास ठेवणे!
माझ्या एका टेरेसच्या साईटवर क्लायंट म्हणाले — "सौरभजी, आम्ही घर बांधताना पूर्ण वॉटरप्रूफिंग केले होते, तरीही दीड वर्षात छतातून पाणी गळायला लागले."
आम्ही जेव्हा तपासले, तेव्हा लक्षात आले की त्यांनी फक्त सिमेंट आणि डस्टची एकच पातळ लेयर मारली होती आणि त्यावर बाजारात मिळणारे वॉटरप्रूफिंग पेंट्स लावून मोकळे झाले होते!
इंजिनिअरिंग वास्तव: केवळ वरवरचा पेंट कधीही कायमस्वरूपी वॉटरप्रूफिंग करू शकत नाही. टेरेससाठी ३-लेयर विटांचा कोबा (Brickbat Coba System) आवश्यक असतो:
- पहिली लेयर (Base Slurry & Kachkhadi): स्लॅब साफ करून त्यावर सिमेंट-URP केमिकल स्लरी आणि लहान ॲग्रीगेट (कचखडी) चा भक्कम लेयर देणे.
- दुसरी लेयर (Brickbat Layer): चांगल्या भाजलेल्या विटांच्या तुकड्यांचा थर रचून त्यातील सांधे सिमेंट-केमिकल मॉर्टरने भरणे आणि पाण्याचा योग्य उतार (Slope) देणे.
- तिसरी लेयर (Final Finish): सिमेंट, स्टोन डस्ट आणि URP केमिकल एकत्र करून गुळगुळीत वॉटरटाइट फिनिशिंग देणे, तसेच बाजूच्या भिंतींना वटा (Coving) भरणे.
आम्ही जुना थर काढून जेव्हा ही ३-लेयर पद्धत केली, तेव्हा त्यांचे लिकेज कायमचे बंद झाले!
चूक २: बाथरूम/टॉयलेटच्या टाईल्सखाली सिमेंट कमी वापरणे (माझ्या बंगल्याच्या साईटचा अनुभव)
एका बंगल्यात बाथरूमच्या लगत असलेल्या बेडरूमच्या भिंती पूर्ण ओलावल्या होत्या. क्लायंट म्हणत होते की त्यांनी घर बांधताना वॉटरप्रूफिंग केले होते. मी त्यांना म्हटले — "दादा, आपण समोर उभे राहून टाईल तोडून बघू!"
आम्ही क्लायंटच्या समोरच जमिनीची टाईल तोडली आणि वास्तव समोर आले:
- पहिली चूक: टाईल काढताच खाली फक्त ओली माती आणि वाळू निघाली; कारण टाईल लावताना सिमेंटचे प्रमाण खूप कमी वापरले होते.
- दुसरी चूक: विटांचे तुकडे टाकले होते, पण कचखडीच्या बाजूने सिमेंट आणि डस्टचा जो वॉटरप्रूफिंग लेयर द्यायला हवा होता, तो दिलाच नव्हता!
पाणी टाईल्सच्या फटीतून झिरपून सरळ खाली जात होते आणि खाली कोणताही वॉटरप्रूफ थर नसल्याने संपूर्ण घरात ओल पसरत होती.
चूक ३: स्लॅब भरताना क्युरिंगची (पाणी मारण्याची) घाई आणि आधुनिक "PU इंजेक्शन ग्राउटिंग"!
एका मोठ्या कमर्शियल साईटवर पहिल्या मजल्यावर पार्किंगसाठी स्लॅब भरला होता. स्लॅब भरताना रेडी-मिक्स कॉंक्रीट (RMC), रेकॉन फायबर (Recron Fibres), केमिकल आणि बारीक खडी वापरूनही एका वर्षात लिकेज सुरू झाले!
कारण काय होते? स्लॅब भरल्यानंतर पुरेसे दिवस पाणी मारले नव्हते (Poor Curing). त्यामुळे कॉंक्रीटमध्ये सूक्ष्म हेअरलाईन क्रॅक्स पडले होते.
यावर आम्ही काय उपाय केला? — आधुनिक PU प्रेशर ग्राउटिंग:
आता पूर्ण स्लॅब तोडणे शक्य नव्हते, त्यामुळे आम्ही हे आधुनिक तंत्रज्ञान वापरले:
- स्लॅबला खालून क्रॅकच्या बाजूने लहान होल्स ड्रिल केले.
- त्यात नोजल्स (Injection Packers) फिक्स केले.
- हाय-प्रेशर पंपाने पॉलीयुरेथेन (PU - Polyurethane) लिक्विड आत सोडले.
- हे केमिकल केसाएवढ्या बारीक भेगांमध्ये शिरून पाण्याच्या संपर्कात येताच फुगले (Expand झाले) आणि त्याने सर्व पोकळी १००% कायमची सील केली!
एका सिव्हिल इंजिनिअरचा प्रामाणिक सल्ला:
"घर बांधताना वरवरच्या जाहिरातींना किंवा स्वस्त उपायांना बळी पडू नका. टेरेस व बाथरूममध्ये नेहमी ३-लेयर सिस्टीम वापरा आणि स्लॅब भरताना किमान १४ ते २१ दिवस पाणी साठवून क्युरिंग करा. नंतर लाखो रुपयांचा भुर्दंड सहन करण्यापेक्षा सुरुवातीलाच योग्य इंजिनिअरिंग पद्धत वापरणे कधीही परवडते!"
तुमचे काय मत आहे?
मित्रांनो, तुमच्या घरात किंवा छतावर असा लिकेजचा अनुभव आला आहे का? वॉटरप्रूफिंगच्या लेअर्स किंवा PU ग्राउटिंगबद्दल काही शंका असल्यास खाली Comment मध्ये नक्की विचारा!
धन्यवाद!
— सौरभ बाळसाहेब गरुड
सिव्हिल इंजिनिअर & बिल्डिंग कॉन्ट्रॅक्टर
7276385757
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा